Bệnh lý tủy cổ mạn tính (Cervical Myelopathy) là tình trạng ống sống cổ bị hẹp lại do quá trình thoái hóa dây chằng, phì đại khớp hoặc thoát vị đĩa đệm lâu ngày, dẫn đến sự đè ép liên tục, mạn tính lên tủy sống. Điều này phá hủy dần các sợi dẫn truyền thần kinh trung ương từ não xuống cơ thể, gây thương tổn vận động không thể đảo ngược nếu không giải ép kịp thời.

Cấu trúc giải phẫu của tủy cổ

Cách nhận biết dấu hiệu và khi nào cần đi khám

Bệnh khởi phát âm thầm nhưng tiến triển nặng dần, thường gặp ở người lớn tuổi (trên 55 tuổi). Người bệnh thường phàn nàn về sự vụng về của hai bàn tay (khó cài cúc áo, đánh rơi đồ vật, viết chữ xấu đi rõ rệt), tê bì hoặc có cảm giác râm ran kiểu kim châm ở cả hai tay. Giai đoạn muộn hơn sẽ có biểu hiện yếu hai chân, đi loạng choạng không vững, mất thăng bằng như người say rượu.

Hình ảnh chèn ép tủy cổ trên MRI 

Bệnh lý tuỷ cổ nên phẫu thuật hay điều trị bảo tồn?

Tùy thuộc vào mức độ thương tổn lâm sàng và kết quả hình ảnh cận lâm sàng (X-quang, MRI), bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình sẽ chỉ định phương án điều trị thích hợp:

Điều trị bảo tồn: Điều trị nội khoa chỉ áp dụng đối với hẹp nhẹ chưa chèn ép tuỷ và dây thần kinh nghiêm trọng, tình cờ phát hiện trên MRI và chưa có triệu chứng lâm sàng đè ép tuỷ rõ rệt. các phương pháp này bao gồm dùng thuốc, đeo nẹp cổ mềm ngắn ngày, hạn chế tối đa cúi gập xoay cổ mạnh.

Điều trị can thiệp (phẫu thuật): Hầu hết bệnh nhân có triệu chứng chèn ép tuỷ cổ tiến triển đều có chỉ định phẫu thuật. Đây là giải pháp triệt để duy nhất nhằm giải phóng tuỷ sống khỏi chèn ép cơ học. Các phương pháp mổ bao gồm mổ lối trước (cắt đĩa hàn xương liên thân đốt ACDF, phẫu thuật mở rộng bản sống lối sau, nội soi cột sống).

Ê-kíp phẫu thuật cột sống cổ các bác sĩ Trung tâm Chấn thương chỉnh hình

Tập phục hồi chức năng khi nào?

Ngay từ ngày đầu sau phẫu thuật, người bệnh cần được hướng dẫn tập co duỗi chân tay tại giường và bắt đầu ngồi dậy sớm với sự hỗ trợ của nẹp cổ cứng. Tập thở sâu và ho hiệu quả để hạn chế ứ đọng phổi. Tập quay cổ nhẹ nhàng theo lộ trình tăng dần sau khi vết mổ ổn định, tuyệt đối không vặn vẹo hay xoay cổ đột ngột.

Trở lại sinh hoạt và lưu ý chăm sóc tại nhà

Người bệnh cần đeo đai cổ cứng (như nẹp Philadelphia) liên tục từ 4 đến 6 tuần sau mổ hoặc theo hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ phẫu thuật. Khi tắm rửa, cần có người hỗ trợ để giữ cổ thẳng trục. Không lái xe máy, ô tô trong thời gian đeo đai nẹp. Sử dụng gối ngủ có độ cao vừa phải, nâng đỡ đường cong sinh lý cột sống cổ.

Chế độ dinh dưỡng khoa học

Bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D để kích hoạt quá trình hàn xương liên thân đốt. Ăn thực phẩm giàu chất xơ, uống đủ nước để hạn chế táo bón sau mổ. Bổ sung các nhóm vitamin nhóm B (B1, B6, B12) nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi dẫn truyền của các sợi thần kinh tủy sống.

⚠️ KHUYẾN CÁO Y KHOA QUAN TRỌNG:

Hãy đến bệnh viện khám khẩn cấp nếu xuất hiện dấu hiệu đại tiểu tiện không tự chủ, mất lực cơ tay chân đột ngột, hoặc tê rần tăng mạnh lan xuống vùng thân dưới. Đây là các dấu hiệu tủy cổ bị chèn ép tối cấp tính nguy kịch.

Khi có thắc mắc hoặc các vấn đề về bệnh lý, bạn cần đến phòng khám Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ để các bác sĩ chuyên khoa khám, tư vấn, điều trị phù hợp với từng giai đoạn của bệnh.